Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 to za wandalizm, inni za artystyczn\u0105 ekspresj\u0119. Jedni za bohomazy, a drudzy za umilenie miejskiej panoramy poprzez zakrycie szarych betonowych \u015bcian. Street art, czyli sztuka uliczna, kt\u00f3ra jest z nami od zawsze.<\/p>\n\n\n\n
Ale tak w\u0142a\u015bciwie to od kiedy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce sztuka uliczna swoje pierwsze kroki rozpocz\u0119\u0142a w 1920-1930 roku, gdy gangi w Zjednoczonych Stanach Ameryki oznacza\u0142y prostymi symbolami swoje terytoria. I cho\u0107 jest to prawda, je\u015bli chodzi o obecnie znan\u0105 nam form\u0119, taki rodzaj sztuki zdecydowanie nie jest pierwszym jaki zaistnia\u0142, wystarczy zapyta\u0107 archeolog\u00f3w i fanatyk\u00f3w historycznych. Cueva De Las Manos, jaskinia w Santa Cruz, Argentynie jest ozdobiona rysunkami, kt\u00f3rych wiek szacuje si\u0119 na oko\u0142o 7 tysi\u0119cy lat. To samo tyczy si\u0119 \u015bcian Pompej\u00f3w. Przez te tysi\u0105ce lat nasze j\u0119zyki si\u0119 zmieni\u0142y, kultura ewoluowa\u0142a, tak samo jak i \u015bwiatopogl\u0105d. Jedyne co z nami zosta\u0142o to sztuka – rysunki, malowid\u0142a, muzyka – to, cho\u0107 brzmi i wygl\u0105da inaczej, nigdy si\u0119 nie zmieni\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Dusza zamkni\u0119ta w obrazku<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sztuka nie potrafi zaistnie\u0107 bez niczego. To co j\u0105 nap\u0119dza to ludzka, niesko\u0144czona kreatywno\u015b\u0107. To marzenia i strach, emocje przelane na medium. Ka\u017cda forma artyzmu zawiera cho\u0107 cz\u0105stk\u0119 duszy jej autora, niezale\u017cnie czy m\u00f3wimy o \u015bwiatowej klasie artystach, czy niedzielnych rysownikach.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi si\u0119, \u017ce sztuka powinna sprawia\u0107 dyskomfort tym, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 komfortowo, ale przynosi\u0107 komfort tym, kt\u00f3rzy go potrzebuj\u0105. Ludzko\u015b\u0107 prze\u017cy\u0142a wiele dramat\u00f3w, zar\u00f3wno klimatycznych, jak i tych, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 ludzie. Rysunek nie zawsze s\u0142u\u017cy jedynie jako umilenie krajobrazu – w trudnych czasach s\u0142u\u017cy jako sprzeciw – wobec wojny, wobec rz\u0105d\u00f3w, wobec niesprawiedliwo\u015bci. Z tego zas\u0142yn\u0105\u0142 jeden konkretny artysta – Banksy – kt\u00f3ry zwraca uwag\u0119 na problemy \u015bwiata codziennego poprzez swoj\u0105 sztuk\u0119 uliczn\u0105, jednocze\u015bnie inspiruj\u0105c ca\u0142y nowy ruch w tej dziedzinie.<\/p>\n\n\n\n Ale AI te\u017c tak mo\u017ce!<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ostatnich latach sztuczna inteligencja w drastycznie szybkim tempie rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w kierunku generowania obraz\u00f3w. U\u017cycie s\u0142owa generowanie nie jest przypadkowe – AI nie potrafi tworzy\u0107 i aby to potwierdzi\u0107, przyjrzyjmy si\u0119 definicji tego s\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n Spos\u00f3b w jaki operuje sztuczna inteligencja nie pozwala mu na tworzenie. Algorytm nie posiada w\u0142asnej g\u0142owy – to co umie to interpretowa\u0107 i skleja\u0107. Wpisuj\u0105c tak zwany prompt – czyli fraz\u0119 z poleceniem – sztuczna inteligencja przeszukuje Internet za pasuj\u0105cymi do tematu obrazami, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej kradnie i skleja w ca\u0142o\u015b\u0107, aby przedstawi\u0107 u\u017cytkownikowi \u201cnowy\u201d obrazek. Ale kra\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n Od oko\u0142o 2022 roku, gdy to wszelkie programy do generowania obraz\u00f3w zacz\u0119\u0142y nabiera\u0107 popularno\u015bci, w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci artystycznej powsta\u0142 jeden ruch – NO AI. To jednak nie pomog\u0142o w niczym, poza pokazaniem swoich pogl\u0105d\u00f3w. W ostatnich dniach ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 obi\u0142 si\u0119 tak zwany \u201cstudio Ghibli filtr\u201d od Chat GPT 4.0, gdzie ludzie wysy\u0142ali swoje zdj\u0119cia, aby dosta\u0107 je przerobione na styl popularnego artysty i re\u017cysera – Hayao Miyazaki. On sam jest zdecydowanym przeciwnikiem u\u017cytku AI w dziedzinie sztuki. W wywiadzie z FarOut Magazine powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n \u201cNie mog\u0119 patrze\u0107 na to i postrzega\u0107 tego jako co\u015b interesuj\u0105cego. Ktokolwiek to tworzy, nie ma poj\u0119cia czym jest b\u00f3l sam w sobie. Jestem ca\u0142kowicie zniesmaczony. Je\u015bli chcesz robi\u0107 dziwne rzeczy, to \u015bmia\u0142o, r\u00f3b je. Osobi\u015bcie nigdy nie chcia\u0142bym wprowadzi\u0107 takiej techniki do mojej pracy.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n I chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej doda\u0142:<\/p>\n\n\n\n \u201cCzuj\u0119, \u017ce to obraza dla \u017cycia sama w sobie.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Z tego samego wywiadu wywodzi si\u0119 jeszcze jeden do\u015b\u0107 popularny cytat:<\/p>\n\n\n\n \u201cCzuj\u0119, \u017ce docieramy do ko\u0144ca czas\u00f3w. My, jako ludzie przestali\u015bmy wierzy\u0107 w samych siebie.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Wielu artyst\u00f3w zgadza si\u0119 z Miyazakim, wi\u0119c aby uchroni\u0107 swoj\u0105 prac\u0119, zostali zmuszeni do drastycznych krok\u00f3w. Odk\u0105d Elon Musk przej\u0105\u0142 portal Twitter, wprowadzi\u0142 do niego swoje w\u0142asne AI – tak zwanego Groka – i nie ukrywa, \u017ce ka\u017cdy obraz wstawiony na portal, b\u0119dzie u\u017cyty do nauki generatywnego AI. Wywo\u0142a\u0142o to fal\u0119 dezaktywacji kont, co cho\u0107 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 b\u0142ahe, nie jest a\u017c tak prost\u0105 decyzj\u0105 do podj\u0119cia dla wi\u0119kszo\u015bci artyst\u00f3w. Du\u017ca ich cz\u0119\u015b\u0107 to freelancerzy, wi\u0119c ich zarobki opieraj\u0105 si\u0119 na sukcesie w social mediach. Porzucenie konta z kilkudziesi\u0119cioma tysi\u0105cami obserwuj\u0105cych bardzo cz\u0119sto idzie w parze ze straceniem potencjalnej pensji.<\/p>\n\n\n\n Czy to rzeczywi\u015bcie koniec pewnego okresu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie wierz\u0119 w to, \u017ce sztuka kiedykolwiek zniknie. Ludzie s\u0105 nap\u0119dzani kreatywno\u015bci\u0105 i zawsze b\u0119d\u0105 szukali sposobu, aby da\u0107 upust swoim emocjom – czy to \u0142api\u0105c za instrument, o\u0142\u00f3wek, p\u0119dzel, kred\u0119, w\u0119giel, d\u0142ugopis. W odpowiedzi na ostatni tekst zwolennik\u00f3w generatywnego AI \u201cAI makes art accessible\u201d czyli \u201cAI sprawia, \u017ce sztuk\u0105 jest \u0142atwo dost\u0119pna\u201d, arty\u015bci za cel wzi\u0119li sobie wy\u015bmianie tych ludzi i udowodnienie, \u017ce nie ma nic \u0142atwiej dost\u0119pnego od tworzenia. Rysowanie patykiem w piasku, uk\u0142adanie ubra\u0144 w kszta\u0142t znanych obraz\u00f3w, przegl\u0105d szkicownik\u00f3w sprzed 10 lat, to wszystko aby udowodni\u0107 fanom AI ich brak racji i lenistwo.<\/p>\n\n\n\n Niekt\u00f3rzy id\u0105 o krok dalej, zwracaj\u0105c si\u0119 wprost do tych os\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n \u201cJaskiniowcy tworzyli sztuk\u0119. Jeste\u015bcie mniej utalentowani od jaskiniowc\u00f3w.\u201d – @lanna.049 na TikToku<\/p>\n\n\n\n Obecnie walka ze zwolennikami AI jest bliska walce z wiatrakami – egoizm i samolubstwo ludzkie zwyci\u0119\u017caj\u0105 nad prost\u0105 empati\u0105. Przedsi\u0119biorcy stawiaj\u0105 na reklamy tworzone przez AI, odbieraj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy tysi\u0105com artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili temu swoje \u017cycie. Czy ten ca\u0142y futuryzm by\u0142 tego warty? W ilu filmach dystopijnych i science-fiction roboty s\u0142u\u017cy\u0142y do odebrania ludziom pasji z tworzenia? Prawdziwa sztuka przetrwa, zawsze to robi. Jednak czy koszta, kt\u00f3re to za sob\u0105 niesie, czy niszczenie ludziom \u017cy\u0107 jest tego warte?<\/p>\n\n\n\n Alicja \u015aci\u015blak<\/p>\n\n\n\n Fot: Hatice Baran \/ Pexels<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 to za wandalizm, inni za artystyczn\u0105 ekspresj\u0119. Jedni za bohomazy, a drudzy za umilenie miejskiej panoramy poprzez zakrycie szarych betonowych \u015bcian. Street art, czyli sztuka uliczna, kt\u00f3ra jest z nami od zawsze. Ale tak w\u0142a\u015bciwie to od kiedy? Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce sztuka uliczna swoje pierwsze kroki rozpocz\u0119\u0142a w 1920-1930 roku, gdy gangi w…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":421,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":422,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions\/422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monitor.vistula.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}